GLP-1, Ozempic i masa mięśniowa – jak białko, trening siłowy i kreatyna mogą wpływać na jakość redukcji masy ciała

Leki oparte na GLP-1 zmieniły podejście do leczenia zarówno cukrzycy typu 2, jak i otyłości. Jedną z najbardziej znanych substancji czynnych jest semaglutyd, obecny m.in. w lekach Ozempic i Wegovy. Ozempic i Wegovy zawierają więc tę samą substancję czynną, ale nie służą dokładnie do tego samego. W UE Ozempic jest dopuszczony do leczenia cukrzycy typu 2, natomiast Wegovy do kontroli masy ciała w otyłości i w niektórych przypadkach nadwagi.

Inne leki z tej grupy to liraglutyd oraz łączny agonista GIP/GLP-1 – tirzepatyd. Leki te mogą prowadzić do znaczącej utraty masy ciała. Jednak gdy masa ciała spada, tracona jest nie tylko tkanka tłuszczowa. Część utraty masy może również stanowić beztłuszczowa masa ciała, tzw. lean mass. Dlatego badania coraz częściej skupiają się na ważnym pytaniu: Nie tylko ile kilogramów się traci, ale jakiego rodzaju masa jest tracona.

Obecnie badania wskazują przede wszystkim na dwa kluczowe działania wspierające masę mięśniową i sprawność fizyczną podczas większej utraty masy ciała:

• wystarczająca ilość białka
• regularny trening siłowy

Kreatyna stała się interesującym obszarem badań jako potencjalne uzupełnienie. Wpływ kreatyny na masę mięśniową i siłę jest dobrze udokumentowany w innych populacjach, ale bezpośrednie dane kliniczne u osób stosujących leki GLP-1 są nadal ograniczone.

Czym jest Ozempic i jak działa GLP-1?

Ozempic zawiera semaglutyd – tzw. agonistę receptora GLP-1. GLP-1 to glukagonopodobny peptyd-1, hormon zaangażowany m.in. w regulację glikemii, apetytu i sytości. Semaglutyd naśladuje część efektów naturalnego GLP-1 w organizmie. Może to m.in. sprzyjać:

• zwiększonemu uczuciu sytości
• zmniejszeniu apetytu
• niższemu spożyciu energii
• poprawie kontroli glikemii

Ozempic jest dopuszczony do leczenia dorosłych z cukrzycą typu 2. Wegovy również zawiera semaglutyd, ale jest specyficznie zatwierdzony do kontroli masy ciała u osób spełniających określone kryteria otyłości lub nadwagi.

Czy traci się mięśnie przy stosowaniu Ozempic, Wegovy i innych leków GLP-1?

Przy większej utracie masy ciała organizm zwykle traci nie tylko tkankę tłuszczową. Może też zmniejszać się beztłuszczowa masa ciała. Systematyczny przegląd i metaanaliza opublikowane w 2026 roku przeanalizowały 20 randomizowanych badań kontrolowanych z udziałem łącznie 15 782 uczestników. Naukowcy porównali zmiany w składzie ciała podczas leczenia semaglutydem, tirzepatydem i liraglutydem z różnymi interwencjami stylu życia.

Udział całkowitej utraty masy ciała przypadający na lean mass wynosił około:

Wyniki pokazują jednocześnie coś istotnego: utrata beztłuszczowej masy ciała nie jest unikalna dla Ozempic, Wegovy czy innych leków GLP-1. Również osoby chudnące dzięki zmianom stylu życia zazwyczaj tracą pewną ilość lean mass. Najkorzystniejszy skład ciała obserwowano jednak wtedy, gdy interwencję stylu życia łączono z treningiem siłowym.

Beztłuszczowa masa ciała to nie to samo co masa mięśniowa

Ważne, aby nie utożsamiać lean mass wyłącznie z mięśniami. Lean mass, czyli beztłuszczowa masa ciała, to pojęcie szersze niż masa mięśni szkieletowych. Gdy skład ciała mierzy się np. metodą DXA, lean mass obejmuje m.in.:

• mięśnie szkieletowe
• wodę w organizmie
• narządy
• tkankę łączną
• inne tkanki beztłuszczowe

Oznacza to, że wynik wskazujący np. iż 35 procent utraty masy ciała stanowiła lean mass, nie znaczy, że 35 procent utraconej masy to mięśnie. Dlatego warto również patrzeć na takie czynniki jak:

• siła mięśniowa
• sprawność fizyczna
• masa mięśni szkieletowych
• zdolność do utrzymania aktywności fizycznej

Dlaczego Ozempic i inne leki GLP-1 mogą sprawiać, że białko staje się szczególnie ważne?

Ważnym efektem leków GLP-1 jest zmniejszenie apetytu i zwiększenie sytości. U osoby, która wcześniej jadła duże porcje, spożycie jedzenia może więc znacznie spaść. To część mechanizmu utraty masy ciała, ale oznacza też, że ważniejsze staje się to, co zawiera mniejsza ilość jedzenia. Jeśli podaż energii gwałtownie spada bez planowania diety, może zmniejszyć się także spożycie kluczowych składników odżywczych, np.:

• białka
• niezbędnych kwasów tłuszczowych
• witamin
• minerałów

Nudności, wczesne uczucie sytości czy inne działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego mogą u niektórych dodatkowo utrudniać spożycie wystarczającej ilości jedzenia.

Ile białka potrzebujesz podczas stosowania GLP-1?

Nie ma uniwersalnej ilości białka odpowiedniej dla wszystkich osób stosujących Ozempic, Wegovy czy inne leki GLP-1. Podczas aktywnej redukcji masy ciała często rozważa się relatywnie wysoką podaż białka, aby wspierać masę mięśniową, zwłaszcza w połączeniu z treningiem siłowym. W literaturze dotyczącej odchudzania i zachowania masy mięśniowej często pojawiają się wartości rzędu 1,2–1,6 grama białka na kilogram masy ciała na dobę. Nie oznacza to jednak, że każdy powinien liczyć to od aktualnej masy ciała. U osoby z wysoką masą ciała może to dać bardzo wysokie spożycie białka. W takich sytuacjach bardziej adekwatne mogą być np. masa docelowa, skorygowana masa ciała lub beztłuszczowa masa ciała. Na zapotrzebowanie na białko wpływają również m.in.:

• wiek
• masa mięśniowa
• poziom treningu
• tempo utraty masy ciała
• podaż energii
• czynność nerek i inne schorzenia

Samo białko nie wystarczy – trening siłowy jest co najmniej równie ważny

Odpowiednia podaż białka jest ważna, ale samo białko nie rozwiąże problemu. Mięśnie potrzebują także sygnału, że są potrzebne. Sygnał ten pochodzi przede wszystkim z obciążenia mechanicznego i treningu siłowego. Gdy ktoś znacznie chudnie, naturalne obciążenie ciała dodatkowo maleje. Osoba, która schudła 20 kg, nie musi już dźwigać tych 20 kg przy każdym kroku, wstawaniu czy wchodzeniu po schodach. To oznacza, że naturalne obciążenie pracą mięśni może spadać, gdy organizm znajduje się w deficycie energetycznym. Dlatego trening siłowy może być szczególnie ważny w okresach szybkiej utraty masy ciała. W metaanalizie z 2026 roku grupa łącząca interwencję stylu życia z treningiem siłowym miała najniższy proporcjonalny spadek lean mass – około 17,5 procent całkowitej utraty masy ciała.

Kreatyna i Ozempic – dlaczego badacze się tym zainteresowali?

Kreatyna to naturalnie występujący związek, który w dużej mierze magazynowany jest w mięśniach szkieletowych. W mięśniach wchodzi w skład układu kreatyna–fosfokreatyna, który pomaga szybko odtwarzać ATP – energię wykorzystywaną przez mięśnie podczas krótkotrwałej, intensywnej pracy. To ważny powód, dla którego kreatyna od dawna jest badana w połączeniu z treningiem siłowym. Nowe pytanie brzmi, czy kreatyna może być wartościowa także dla osób stosujących semaglutyd, Ozempic, Wegovy, tirzepatyd lub inne leki oparte na inkretynach i jednocześnie przechodzących znaczną redukcję masy ciała. Istnieje biologicznie uzasadniona hipoteza: jeśli kreatyna może wspierać zdolności treningowe, siłę i beztłuszczową masę ciała w innych populacjach, to być może pomoże też lepiej zachować muskulaturę podczas utraty masy związanej z GLP-1. 

Co już wiemy o kreatynie i masie mięśniowej?

Kreatyna to jeden z najlepiej przebadanych suplementów w kontekście treningu i fizjologii mięśni. EFSA wcześniej oceniła badania dotyczące kreatyny i treningu siłowego u osób powyżej 55. roku życia i zatwierdziła oświadczenie zdrowotne związane z poprawą siły mięśniowej pod określonymi warunkami. Nie oznacza to jednak automatycznie takiego samego efektu u osób stosujących leki GLP-1, choć nie jest to nieprawdopodobne. 

Kreatyna i GLP-1 są obecnie testowane w badaniach klinicznych

Zagadnienie przeszło już z teorii do badań klinicznych. Randomizowane badanie pilotażowe ocenia suplementację kreatyną w połączeniu z treningiem siłowym u osób rozpoczynających leczenie agonistami receptora GLP-1. Badanie obejmuje dwie grupy, które realizują ustrukturyzowany program treningu siłowego.

Grupa kreatyny

• codzienna suplementacja kreatyną
• trening siłowy trzy razy w tygodniu
• 12 tygodni interwencji

Grupa placebo

• placebo
• ten sam program treningu siłowego
• 12 tygodni interwencji

Naukowcy badają m.in. zmiany w beztłuszczowej masie ciała i sprawności fizycznej. Ponieważ badanie wciąż trwa, nie ma jeszcze ukończonych wyników, które pokazywałyby, czy kreatyna rzeczywiście pomaga zachować więcej masy mięśniowej podczas terapii GLP-1.

Co jest najważniejsze, aby zachować mięśnie podczas stosowania Ozempic lub innych leków GLP-1?

Na podstawie aktualnych badań warto skupić się na kilku szczególnie ważnych obszarach.

1. Regularnie trenuj siłowo

Trening siłowy daje mięśniom wyraźny sygnał, że tkanka mięśniowa jest potrzebna, nawet gdy organizm jest w deficycie energetycznym.

2. Stawiaj na białko

Gdy apetyt maleje, jakość pożywienia staje się ważniejsza. Dlatego białko powinno zajmować centralne miejsce w diecie.

3. Nie patrz wyłącznie na liczbę na wadze

Dwie osoby mogą schudnąć dokładnie tyle samo, a mimo to doświadczyć zupełnie innych zmian w składzie ciała. Wysokiej jakości odchudzanie to nie tylko maksymalna utrata kilogramów, ale także próba zachowania masy mięśniowej, siły i sprawności fizycznej.

4. Bądź aktywny fizycznie także poza siłownią

Trening siłowy jest ważny, ale codzienna aktywność i ogólny ruch również pomagają utrzymać sprawność organizmu podczas redukcji masy ciała.

5. Traktuj kreatynę jako interesujące uzupełnienie 

Kreatyna ma obszerne zaplecze badawcze w kontekście treningu siłowego i wydolności mięśni, a badania trwają. Niewykluczone, że pojawią się dowody na to, iż kreatyna zapobiega utracie mięśni związanej ze stosowaniem Ozempic, Wegovy lub innych leków GLP-1. 

Podsumowanie: jakość redukcji masy ciała jest co najmniej tak ważna jak liczba kilogramów

Leki takie jak Ozempic spopularyzowały pojęcie GLP-1, natomiast leki takie jak Wegovy są specyficznie opracowane i zatwierdzone do kontroli masy ciała. Oba zawierają semaglutyd, ale ich zatwierdzone wskazania różnią się. Gdy semaglutyd, tirzepatyd i inne leki oparte na inkretynach prowadzą do dużej utraty masy ciała, coraz ważniejsza staje się kwestia składu ciała. Część utraconej masy może stanowić beztłuszczowa masa ciała, ale to zjawisko występuje również przy tradycyjnym odchudzaniu. Badania wskazują przede wszystkim na trzy kluczowe obszary:

1. trening siłowy + 2. wystarczająca ilość białka + 3. dieta o wysokiej gęstości odżywczej: Kreatyna to interesujące, potencjalne uzupełnienie, ponieważ istnieje już obszerne zaplecze badań nad kreatyną, siłą mięśni i treningiem siłowym w innych populacjach. Jednak nauka musi wciąż odpowiedzieć na konkretne pytanie: czy kreatyna może pomóc osobom stosującym Ozempic, Wegovy lub inne leki GLP-1 lepiej zachować masę mięśniową i sprawność fizyczną podczas odchudzania? Tego jeszcze nie wiemy. Trwające badania kliniczne być może wkrótce przyniosą jaśniejszą odpowiedź.