Przewlekły stres, kortyzol i „zmęczone nadnercza”
Przewlekły, długotrwały stres jest niezwykle szkodliwy dla zdrowia. W reakcji na stres organizm przechodzi przez kilka faz: fazę ostrą, w której nadnercza produkują dużo kortyzolu, co – jeśli stres się utrzymuje – może przerodzić się w przewlekle podwyższoną produkcję kortyzolu. Przy długotrwałym, przewlekłym stresie nadnercza mogą jednak zacząć wytwarzać zbyt mało kortyzolu, co potocznie nazywa się „wyczerpanymi” lub „zmęczonymi nadnerczami”. Istnieje ponadto choroba, choroba Addisona, która oznacza, że nadnercza nie są w stanie wytwarzać wystarczających ilości kortyzolu i aldosteronu. Osoby ze „zmęczonymi nadnerczami” mogą jednak reagować gwałtownie na niskie dawki czystych hormonów nadnerczowych, co nie zawsze jest pożądane.
Adaptogeny a stres
Adaptogeny to aktywne substancje, które mogą zwiększać odporność organizmu na obciążenia zakłócające między innymi jego homeostazę. Adaptogen jest więc biologiczną substancją, która wspiera jednostkę w radzeniu sobie z różnymi negatywnymi stresorami. Zaletą adaptogenów jest to, że mogą zarówno podnosić, jak i obniżać kortyzol. Przy ostrym stresie na przykład ashwagandha, ale także różeniec górski, dwa ważne adaptogeny, mogą obniżać zarówno poziom glukozy we krwi, jak i kortyzolu.
W czasie długotrwałego stresu wytwarzane są tzw. beta-lipoproteiny, co między innymi zmniejsza dostępność energii dla komórek poprzez blokowanie enzymu heksokinazy. To jedna z przyczyn, dla których przewlekły stres może prowadzić do nienaturalnego zmęczenia, którego nie da się po prostu odespać. Adaptogeny między innymi zmniejszają akumulację beta-lipoprotein i zapobiegają blokowaniu heksokinazy, dzięki czemu komórki otrzymują odpowiednią ilość energii niezbędnej do ich optymalnego funkcjonowania.
Adaptogeny, stres i poziom cukru we krwi
Adaptogeny działają zatem także na poziomie komórkowym, a nie tylko bezpośrednio na odpowiedź kortyzolową. Osoba narażona na stresor wciąż doświadczy odpowiedzi nadnerczy, ale wpływ na komórki ciała nie będzie tak „negatywny” dzięki adaptogenom.
Stres może niestety negatywnie wpływać na poziom cukru we krwi, ale adaptogeny poprawiają również odpowiedź glukozową wywołaną stresem (adrenaliną i kortyzolem). Adaptogeny poprawiają też zdrowie sercowo-naczyniowe, przeciwdziałając katecholaminom pojawiającym się podczas długotrwałych okresów stresu. Przyczyniają się również do syntezy białek i znacząco skracają czas regeneracji po treningu. Adaptogeny są więc także dobrym wsparciem dla osób trenujących amatorsko, które chcą poprawić swoją regenerację.
Jedną z najważniejszych funkcji adaptogenów jest prawdopodobnie ich pozytywny wpływ na ACTH (hormon adrenokortykotropowy). Niski poziom kortyzolu wynika między innymi prawdopodobnie ze zbyt małego wydzielania ACTH.
Adaptogeny nie prowadzą do zmęczenia
Zioła w Adaprogens Plus+, Adrenal Strength i Adrenal Response nie sprawią, że osoba ze zmęczonymi nadnerczami będzie bardziej zmęczona; przeciwnie, będzie ona w stanie lepiej radzić sobie z każdym rodzajem stresu. Najlepiej jest jednak oczywiście znaleźć źródło stresu i najpierw przyjrzeć się diecie, aktywności fizycznej, snu, relacjom, sytuacji zawodowej, toksynom, ewentualnym alergiom i tak dalej.
Przeczytaj także nasz artykuł o różnicach między Adrenal Strength i Adrenal Response.
