Podsumowanie
Kurkuma, podstawowa przyprawa w kuchni indyjskiej, nadaje curry jego piękny żółty kolor. Kurkuma była też tradycyjnie stosowana przy dolegliwościach zdrowotnych takich jak problemy skórne, zaburzenia trawienne, infekcje, bóle menstruacyjne, obolałe mięśnie i bóle stawów. Badania pokazują, że kurkuma zawiera kilka aktywnych składników, ale największe zainteresowanie budzi przede wszystkim barwnik kurkumina. Opublikowano dotąd ponad pięć tysięcy artykułów naukowych na temat kurkuminy. Badania wskazują, że kurkumina wykazuje działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Wydaje się też, że kurkuma w formie całej przyprawy jest bardziej skuteczna niż izolowana kurkumina. Przyswajanie kurkuminy można zwiększyć, dodając do kurkumy odrobinę czarnego pieprzu. Może to podnieść stężenie kurkuminy we krwi nawet 20‑krotnie. Innate Response Turmeric zawiera całą, delikatnie suszoną i mieloną kurkumę oraz ekstrakt z czarnego pieprzu dla optymalnego wchłaniania kurkuminy. Innate Response Turmeric zawiera ponadto tulsi (świętą bazylię) i wiele innych superfoods.
Kurkuma – więcej niż tylko przyprawa
Kurkuma od dawna służy w tradycyjnej medycynie chińskiej (TCM), a może jeszcze bardziej w indyjskiej Ajurwedzie. Tradycyjne zastosowania obejmują m.in. leczenie dolegliwości wątroby, problemów skórnych, zaburzeń trawiennych, infekcji, bólów menstruacyjnych, obolałych mięśni i bólów stawów.
Zdarza się też, że kurkumę stosuje się zewnętrznie razem z miodem, aby łagodzić podrażnioną skórę lub przyspieszać gojenie ran. Warto jednak pamiętać, że intensywnie żółty kolor barwi skórę i może plamić ubrania. Dlatego ma ona również oczywiste zastosowanie jako barwnik spożywczy o numerze dodatku E 100. Według Grega Cole’a, profesora medycyny i neurologii na University of California w Los Angeles, mózg może wręcz stać się żółty, jeśli je się dużo kurkumy! W swoich badaniach nad ochronnym działaniem kurkumy na mózg widział on sekcjonowane mózgi starszych Hindusów, którzy jedli kurkumę przez całe życie. Były lekko zażółcone i zawierały niezwykle młodą, gęstą tkankę mózgową.
Działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne
Zgodnie z obszernym przeglądem autorstwa Hatcher i współpracowników, opublikowanym w Cell Mol Life Sci w 2008 roku, kurkuma jest jedną z najlepiej przebadanych roślin, a centralnym, lipofilnym pigmentem, który wzbudził znaczne zainteresowanie, jest kurkumina. Ten przegląd prac badawczych ujawnia, że ponad pięć tysięcy artykułów naukowych dotychczas przyczyniło się do zrozumienia wielowymiarowych właściwości kurkuminy, obejmujących działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne.
Badania Grega Cole’a i jego zespołu szczególnie uwypukliły potencjalną zdolność kurkuminy do ochrony mózgu, co zauważono w licznych eksperymentach na różnych gryzoniach. Badania te wykazały, że kurkumina zdaje się hamować powstawanie i akumulację blaszek amyloidowych
Kilka późniejszych badań, w tym zespół kierowany przez Small G i współpracowników, opublikowany w Journal of Biological Chemistry w 2013 r., potwierdza te ustalenia, pokazując, że kurkumina może wywierać podobne efekty u ludzi, zwłaszcza u zdrowych kobiet i mężczyzn w średnim wieku.
Analiza próbek krwi po czterotygodniowej interwencji z kurkuminą ujawniła obniżone poziomy lipidów we krwi, zmniejszony stres oksydacyjny oraz niższe stężenia beta-amyloidu, co dodatkowo wspiera hipotezę o zdolności kurkuminy do poprawy różnych aspektów zdrowia.
Według Stiga Bengmarka, profesora emerytowanego chirurgii na University College London, kurkuma wywiera znaczący efekt przeciwzapalny poprzez modulację większości z 1 200 do 1 300 genów napędzających stany zapalne w organizmie. W przeglądzie właściwości kurkumy Bengmark zauważa, że jej działanie przypomina inhibitory COX‑2, klasę leków przeciwzapalnych, które kiedyś były popularne, lecz okazały się mieć szkodliwe skutki. Nie odnotowano jednak podobnych działań niepożądanych w związku z kurkumą ani jej główną substancją czynną, kurkuminą.
Bengmark podkreśla, że kurkuma jest bezpieczna i zawiera około dwudziestu różnych substancji o właściwościach przeciwzapalnych, znanych jako kurkuminoidy, z których najważniejszą jest kurkumina. Obserwacja ta wzmacnia potencjał kurkumy jako bezpiecznej alternatywy i podkreśla jej wartość jako naturalnej opcji w łagodzeniu stanów zapalnych.
Kurkumina dobra także na wiele innych dolegliwości
Zgodnie z randomizowanym, kontrolowanym placebo, podwójnie ślepym badaniem, opublikowanym przez Hanai H i współautorów w czasopiśmie Clinical Gastroent.and Hepat. 2006, u ponad połowy pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego odnotowano istotną poprawę objawów już w ciągu miesiąca dzięki spożywaniu kurkuminy. Dla kontrastu, u żadnego z uczestników w grupie placebo nie zaobserwowano podobnych pozytywnych efektów, co podkreśla potencjalną zdolność kurkuminy do łagodzenia zapalnych chorób jelit, takich jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
Mimo że kurkumina uchodzi za najbardziej aktywną substancję w kurkumie, wydaje się, że w kurkumie obecne są także inne potencjalnie korzystne związki. Oprócz kurkuminoidów zawiera ona lipidy oraz dodatkowe substancje zwane turmeronami, które wspólnie mogą przyczyniać się do korzystnych właściwości. Sugeruje to, że prozdrowotne działanie kurkumy można przypisać kombinacji kilku bioaktywnych związków, a nie samej kurkuminie.
Co ciekawe, przeprowadzono próby, w których kurkumina została całkowicie usunięta z kurkumy, a wyniki sugerują, że przyprawa może być nadal równie skuteczna bez swojego charakterystycznego żółtego pigmentu. Stanowi to kolejny dowód na złożoną mieszankę bioaktywnych związków, które łącznie odpowiadają za pozytywne właściwości kurkumy.
Większy efekt z czarnym pieprzem
Kurkuma to silna przyprawa, która wykazuje znaczące właściwości przeciwutleniające już przy jednej ósmej łyżeczki, zgodnie z badaniem S. K. Jaina i wsp., opublikowanym w Molecular and Cellular Biochemistry. Mimo to jej główny bioaktywny związek, kurkumina, jest znana z ograniczonej biodostępności ze względu na lipofilny charakter. Jednak badania, w tym praca Shoba G i wsp. w Planta Medica, wykazały, że dodanie czarnego pieprzu do kurkumy może zwiększyć wchłanianie kurkuminy nawet 20‑krotnie.
Ta poprawa wchłaniania wynika z obecności piperyny w czarnym pieprzu, która nie tylko nadaje mu charakterystyczny smak i aromat, ale także zapobiega szybkiemu rozkładowi i wydalaniu kurkuminy przez wątrobę. Co ciekawe, czarny pieprz jest powszechnym składnikiem mieszanek curry, co może przyczyniać się do zwiększonej biodostępności kurkuminy w potrawach zawierających kurkumę. Ponadto wchłanianie kurkuminy można dodatkowo poprawić, spożywając odrobinę tłuszczu jednocześnie z przyprawami, zgodnie z wcześniejszymi badaniami Wahlströma B i Blennowa G, opublikowanymi w Clinical Pharmacokinetics.
W produktach Daily Turmeric Superfood Booster oraz Turmeric Strength for Whole Body znajdziesz pełną, ekologiczną kurkumę (nie tylko kurkuminę) połączoną z Bioperine, jedynym ekstraktem z piperyny, który przeszedł badania kliniczne mające na celu zwiększenie biodostępności różnych składników odżywczych.
Ostrzeżenie dotyczące kurkumy
W 2023 roku naukowcy z Uniwersytetu w Linköping donieśli, że odkryli pozytywne efekty kurkuminy, żółtego barwnika w kurkumie, u muszek owocówek. Szczególnie jej aktywny składnik, kurkumina, jak wspomniano, był przedmiotem badań. Należy jednak pamiętać, że wyniki dotyczące much i innych zwierząt nie zawsze dają się bezpośrednio przenieść na ludzi.
Na co pomaga kurkuma?
Kurkuma wspiera funkcjonowanie układu odpornościowego, działając jako antyoksydant. Chroni organizm przed stresem oksydacyjnym i sprawdza się przy leczeniu dolegliwości wątroby, problemów skórnych, zaburzeń trawiennych, infekcji, bólów menstruacyjnych, obolałych mięśni i bólów stawów.
