Olej rybny zawiera kwasy tłuszczowe omega-3, takie jak EPA (kwas eikozapentaenowy) i DHA (kwas dokozaheksaenowy), które są wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi (PUFA) z wieloma wiązaniami podwójnymi w swojej strukturze chemicznej. Te wiązania podwójne sprawiają, że kwasy omega-3 są szczególnie podatne na utlenianie, proces mogący wpływać zarówno na jakość produktu, jak i potencjalne skutki zdrowotne.
Problem utleniania
Tło chemiczne
Proces utleniania w olejach rybnych prowadzi do wzrostu poziomu nadtlenków, które rozkładają się na różne rodniki reagujące z nieutlenionymi PUFA, tworząc kolejne nadtlenki. Powoduje to reakcję łańcuchową skutkującą powstawaniem wtórnych produktów utleniania. Mimo że korzyści zdrowotne oleju rybnego są dobrze znane dzięki wysokiej zawartości funkcjonalnych EPA i DHA, zastosowanie oleju rybnego bywa ograniczone przez jego wysoką wrażliwość na utlenianie.
Skala problemu
Wiele międzynarodowych badań analizowało poziomy utlenienia w komercyjnych produktach z oleju rybnego, uzyskując niepokojące wyniki:
Badanie z Nowej Zelandii (2015): W szeroko zakrojonym badaniu produktów z oleju rybnego w Nowej Zelandii wykazano wysokie poziomy utlenienia: 83% produktów przekroczyło zalecane wartości nadtlenkowe, 25% przekroczyło wartości anizydynowe, a 50% przekroczyło zalecane całkowite poziomy utlenienia.
Porównanie międzynarodowe: Odkrycia te nie są unikalne dla jednego regionu. W USA 27% badanych produktów miało ponad dwukrotnie wyższe poziomy nadtlenków lipidowych niż zalecane, podczas gdy w Republice Południowej Afryki i Nowej Zelandii ponad 80% suplementów przekraczało zalecane poziomy.
Badanie australijskie: Analiza jakości komercyjnych preparatów z oleju rybnego wykazała, że ponad połowa suplementów nie spełniała deklaracji dotyczących EPA i DHA, a jedna czwarta przekraczała zalecane granice wartości nadtlenkowej.
Konsekwencje zdrowotne utlenionego oleju rybnego
Potencjalne ryzyko
Utleniony olej rybny może mieć skutki odwrotne do oczekiwanych przez konsumentów. Utlenione oleje mogą mieć zmienione właściwości biologiczne w porównaniu ze świeżymi olejami, co oznacza, że potencjalnie mogą działać prozapalnie zamiast przeciwzapalnie. Ludzie przyjmują olej rybny, aby poprawić zdrowie, ale jeśli olej jest utleniony, może wyrządzić więcej szkody niż pożytku. To jak branie leku, który zmienił się w truciznę. Ponieważ tak wiele komercyjnych produktów jest utlenionych (według badań 50–83% w zależności od metody pomiaru), oznacza to, że miliony ludzi mogą spożywać uszkodzone produkty, nie zdając sobie z tego sprawy. W przeciwieństwie do mleka, które kwaśnieje, lub mięsa, które się psuje, olej rybny może być silnie utleniony bez wyraźnego zapachu lub smaku, zwłaszcza w formie kapsułek. To wyjaśnia, dlaczego naukowcy kwestionują obecnie, czy wiele produktów z oleju rybnego rzeczywiście zapewnia obiecywane korzyści zdrowotne, oraz dlaczego branża potrzebuje lepszej kontroli jakości i surowszych regulacji.
Kontrola jakości i regulacje
Obecne wyzwania
Istnieją stałe obawy społeczne, aby produkty z oleju rybnego były gwarantowanie bezpieczne i wysokiej jakości, zwłaszcza że tego typu produkty są wyjątkowo podatne na degradację oksydacyjną.
Potrzeba regulacji prawnych
Wyniki badań sugerują, że dla produktów z oleju rybnego potrzebne są bardziej rygorystyczne regulacje, aby zapewnić jakość i bezpieczeństwo konsumentów.
Warunki przechowywania i stabilność
Utrzymanie jakości komercyjnych produktów z oleju rybnego może być trudne z powodu szybkiego utleniania lipidów, co wynika z wysokiej zawartości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, zwłaszcza EPA i DHA. Na utlenianie wpływają czynniki takie jak:
- Jakość surowca
- Temperatura
- Ekspozycja na światło
- Kontakt z powietrzem/tlenem
- Czas przechowywania
- Materiał opakowaniowy
Co z tym zrobiliśmy
Współpracowaliśmy przez dłuższy czas z biologiem morskim i dzięki jego pomocy mogliśmy opracować Wild Alaskan Sockeye Salmon – Omega-3. To olej rybny, który uznaliśmy za najdoskonalszy, najczystszy, a przede wszystkim o najniższej skłonności do jełczenia. Wild Alaskan Sockeye Salmon – Omega-3 ma najniższą wartość nadtlenkową, jaką napotkaliśmy, i to dodatkowo w całym okresie trwałości. Wartość nadtlenkowa w całym okresie trwałości jest niezwykle istotna. Olej rybny powinien mieć niską skłonność do jełczenia nie tylko w pierwszym okresie po wytworzeniu, lecz także przez długi czas – i tutaj Wild Alaskan Sockeye Salmon – Omega-3 jest lepszy niż wszystkie inne, o których wiemy. Wielu innych producentów pokazuje stabilność swojego oleju rybnego na podstawie własnych testów, ale punkt pomiaru niemal zawsze przypada dokładnie w chwili produkcji. Jak wygląda wartość nadtlenkowa po 10, 20 lub 60 dniach albo po 2 latach od opuszczenia zakładu produkcyjnego? Jak wygląda wartość nadtlenkowa, gdy trafi do 37-stopniowego ciała? Badania pokazują, że większość olejów rybnych jełczeje, a zjełczałe tłuszcze wielonienasycone należą do najbardziej niezdrowych substancji, jakie można spożyć. Wild Alaskan Sockeye Salmon – Omega-3 pochodzi z dziko poławianego łososia sockeye, poławianego w czystych wodach morskich Cook Inlet i Prince William Sound, tj. FAO67 na Alasce. Zawiera również naturalnie astaksantynę oraz trochę witaminy D. Jest wolny od GMO, barwników i wypełniaczy. Wild Alaskan Sockeye Salmon – Omega-3 jest kontrolowany pod kątem metali ciężkich, bakterii, drożdży, a także pleśni. Świeżo złowiony dziki łosoś sockeye trafia bezpośrednio z łodzi do dedykowanego zakładu nad morzem. Ryba jest oczyszczana, olej oddzielany, głęboko mrożony i przechowywany w pojemnikach bez dostępu tlenu, odpornych na promieniowanie UV. Olej poddaje się destylacji molekularnej, aby go oczyścić. Destylacja molekularna to łagodny proces, który usuwa rtęć i sztuczne zanieczyszczenia chemiczne, nie wpływając na strukturę ani integralność kwasów tłuszczowych omega-3. Żadne witaminy ani minerały nie są dodawane sztucznie, a połów łososia odbywa się w sposób zrównoważony.
Różne formy oleju rybnego
Istnieją różne formy oleju rybnego.
- Forma etyloestrowa (EE). To forma syntetyczna stosowana do koncentracji EPA i DHA. Organizm musi przekształcić ją w formę trójglicerydową, aby móc wchłonąć kwasy tłuszczowe, co sprawia, że wchłanianie jest nieco gorsze w porównaniu z formami naturalnymi.
- Forma trójglicerydowa (TG). To naturalna forma omega-3 występująca w oleju rybnym. Jest łatwiej przyswajana przez organizm i to właśnie forma obecna w naturalnych produktach spożywczych.
- Reestryfikowana forma trójglicerydowa (rTG). Gdy kwasy omega-3 z formy etyloestrowej są przekształcane z powrotem w trójglicerydy, powstaje forma reestryfikowana. Jest zazwyczaj droższa, ale oferuje lepsze wchłanianie i biodostępność niż forma etyloestrowa.
- W przypadku czystego oleju rybnego, jeśli zależy Ci na jak najlepszym wchłanianiu EPA i DHA, preferowana jest forma trójglicerydowa lub reestryfikowana forma trójglicerydowa, ponieważ są one efektywniej przyswajane przez organizm niż forma etyloestrowa.
Referencje
Artykuł opiera się na recenzowanych publikacjach naukowych dostępnych w bazie PubMed, w tym badaniach o numerach PMID: 26688722, 30626234, 25604397, 23738326.
