Witamina C nazywana jest także kwasem askorbinowym – od łacińskiego a scorbutus, co znaczy „bez szkorbutu”, czyli choroby, która może wystąpić przy ciężkim niedoborze witaminy C. Jednak witamina C to znacznie więcej niż tylko kwas askorbinowy.
Syntetyczny kwas askorbinowy wytwarza się najczęściej ze skrobi kukurydzianej lub ryżowej i jest znacznie bardziej kwaśny niż naturalny kompleks witaminy C. Witamina C w pożywieniu jest naturalnie buforowana i rzadko powoduje dolegliwości żołądkowe kojarzone z kwasem askorbinowym. Syntetyczny kwas askorbinowy jest jednak całkowicie bioidentyczny z kwasem askorbinowym produkowanym w wątrobie (lub nerkach) wszystkich zwierząt poza ludźmi, małpami, lemurami, świnkami morskimi i pewnym gatunkiem nietoperza.
Węgierski biochemik Albert Szent-Györgyi, który w 1937 r. otrzymał Nagrodę Nobla za odkrycie witaminy C, uważał, że istnieje różnica między kwasem askorbinowym a kompleksem witaminy C. Jego badania wskazywały, że kwas askorbinowy nie jest tak skuteczny jak witamina C w owocach i warzywach. Do uzyskania optymalnego efektu potrzebne są pewne „fitochemiczne barwniki (flawonole)”, pisał w artykule opublikowanym w czasopiśmie Nature w 1936 r.
Potwierdziło to badanie Uniwersytetu Cornella w USA, opublikowane w czasopiśmie Nature w 2000 r. Według niego 5,7 mg witaminy C z całych jabłek odpowiada nawet 1 500 mg izolowanego kwasu askorbinowego. Naukowcy uznali, że „niemal cała aktywność antyoksydacyjna jabłek” wynika prawdopodobnie z wielu innych fitochemikaliów, m.in. związków fenolowych i flawonoidów, które również występują w jabłkach. (Marian V. Eberhardt, Chang Yong Lee & Rui Hai Liu. 2000)
W innym badaniu przeprowadzonym w 2007 r. na uniwersytecie w Mediolanie porównano pojedynczą dawkę 150 mg kwasu askorbinowego ze 150 mg witaminy C z pomarańczy. Zgodnie z wynikami uczestnicy, którzy otrzymali witaminę C z pomarańczy, wykazywali efekt antyoksydacyjny w swoich białych krwinkach, natomiast ci, którzy otrzymali jedynie kwas askorbinowy lub placebo – nie. (Stevenson DE, Hurst RD. 2007)
Kwas askorbinowy również działa
Nie oznacza to jednak, że czysty kwas askorbinowy jest nieskuteczny, co pokazał choćby Linus Pauling – także laureat Nagrody Nobla – w swoich badaniach, przytaczając ponad 100 000 opublikowanych prac i raportów dotyczących kwasu askorbinowego. Uważał on, że ludzie potrzebują wysokich dawek kwasu askorbinowego, aby przeciwdziałać niedoborom witaminy C charakterystycznym dla nowoczesnej diety.
Przy ciężkim i długotrwałym niedoborze witaminy C nasze naczynia krwionośne i tkanki ulegają osłabieniu, ponieważ kolagen, którego organizm używa do budowy i naprawy skóry, chrząstki, kości, zębów, dziąseł, ścięgien, więzadeł i naczyń krwionośnych, ulega rozkładowi. Według teorii Linusa Paulinga organizm nie jest w stanie wytworzyć całej ilości kolagenu potrzebnej do naprawy drobnych uszkodzeń naczyń krwionośnych nawet przy mniej nasilonym niedoborze witaminy C.
W 2013 r. przeprowadzono wreszcie analizę nielicznych badań, które porównywały kwas askorbinowy i witaminę C z żywności, lecz badacze nie byli w stanie wykazać „żadnych różnic między syntetyczną a naturalną witaminą C, niezależnie od populacji, typu badania czy interwencji” w „stabilnych badaniach porównawczych biodostępności u ludzi”. Zaznaczyli jednak, że bioflawonoidy w roślinach i owocach są znane z wpływu na wiele różnych rodzajów aktywności biologicznej w organizmie, a związki fenolowe obecne w bogatych w witaminę C roślinach i owocach wydają się szczególnie istotne w ochronnym działaniu przeciwutleniającym przed wolnymi rodnikami. (Carr AC1, Vissers MC. 2013)
Jaki rodzaj suplementu witaminy C wybrać?
Aby uzyskać możliwie największy efekt antyoksydacyjny, prawdopodobnie najlepiej dostarczać sobie cały kompleks witaminy C z opartych na whole food źródeł żywności, które zawierają wszystkie istotne kofaktory, a w razie potrzeby uzupełniać większymi dawkami kwasu askorbinowego, gdy układ odpornościowy potrzebuje dodatkowego wsparcia. Suplementy diety oparte na whole food zawierają cały kompleks witaminy C. To prawdopodobnie powód, dla którego witamina C z whole food jest zarówno dobrze tolerowana przez wrażliwe żołądki, jak i ma lepszy efekt w organizmie.
